De 4 lagen van communicatie

Goed communiceren is moeilijk. Eenzelfde communicatie boodschap kan veel dingen betekenen, afhankelijk van de context en toon. Denk bijvoorbeeld aan je leidinggevende die je een compliment geeft over je presentatie. Voel je je trots? Of denk je dat het onderwerp gewoon zijn interesse heeft? Of voel je een fijne samenwerking?In elke boodschap liggen 4 lagen van communicatie verborgen.

 

4 lagen van communicatie

Schulz von Thun onderscheidt in alle communicatie vier aspecten, die gelijktijdig aanwezig zijn.

  1. Het inhoudelijke aspect
  2. Het expressieve aspect
  3. Het relationele aspect
  4. Het appellerende aspect

 

Het inhoudelijke aspect

Boodschappen verwijzen altijd naar iets in de fysieke werkelijkheid. In het voorbeeld hierboven verwijst de leidinggevende naar een (powerpoint)presentatie. Om preciezer te zijn naar een presentatie die je net hebt gegeven over een bepaald onderwerp.

 

Het expressieve aspect

Elke boodschap zegt ook iets over de zender zelf (of deze dat wil of niet). Elke uiting geeft, soms onwillekeurig, een beeld van de persoonlijkheid van de zender, zijn gevoelens, waarden, eigenaardigheden, behoeften. In het voorbeeld geeft je leidinggevende te kennen het onderwerp interessant te vinden en het belangrijk te vinden dat de presentatie kwalitatief goed is.

 

Het relationele aspect

Het derde aspect dat elke boodschap bevat is informatie over de relatie tussen zender en ontvanger. In ons voorbeeld kan het zijn dat de leidinggevende je eigen inbreng complimenteert, maar het kan juist ook zo zijn – bij een andere voorbereiding en totstandkoming van de presentatie- dat hij blij is met je volgzaamheid.

 

Het appellerende aspect

Tenslotte doet elke boodschap een beroep op de ander. Het is een oproep aan de ander om iets te doen of te laten. In dit voorbeeld wil de leidinggevende dat je dit niveau van presenteren volhoudt en hij wil je motiveren.

Het verloop van een gesprek is dus niet alleen afhankelijk van wát er gezegd wordt, maar ook hóe het gezegd wordt en hóe het geïnterpreteerd wordt door de ontvanger. Als er iets mis gaat in de communicatie helpt het om de boodschappen te ontleden. Soms wordt gereageerd op het expressieve of relationele aspect terwijl dat niet de bedoeling van de zender was.

 

Voorbeelden

Hier volgen een paar voorbeelden om te oefenen met de lagen van communicatie. Geeft van onderstaande voorbeelden aan wat het inhoudelijke, expressieve, relationele en appellerende aspect is.

  1. Een collega zegt tegen je ‘Zet de muziek nu eens af’.
  2. Uw partner vraagt ‘Hoe vind je het eten smaken?”
  3. Een vriend zegt ‘Ik zou maar eens vroeger naar bed gaan als ik jou was’

 

Mogelijke antwoorden

Situatie 1
Inhoudelijke aspect: Muziek die blijkbaar aanstaat
Expressieve aspect: De collega waardeert de muziek niet.
Relationele aspect: De toevoeging ‘nu eens’ suggereert dat de collega het al eerder heeft gemeld en dat hij het niet op prijs stelt dat je eerder niet aan zijn verzoek hebt voldaan.
Appellerende aspect: De vraag is of je de muziek wilt uit zetten

Situatie 2
Inhoudelijke aspect: De vraag verwijst naar het eten dat nu wordt genuttigd.
Expressieve aspect: Je partner wil graag weten of ze/hij goed heeft gekookt
Relationele aspect: Het kan zijn dat je partner met het eten wil benadrukken dat ze/hij investeert in de relatie en/of rekening houdt met je voorkeuren.
Appellerende aspect: Het is de bedoeling van de vraag om een antwoord te krijgen. Misschien een objectief antwoord maar het kan ook zijn dat je partner uit is op een compliment,

Situatie 3
Inhoudelijke aspect: De opmerking verwijst naar je uiterlijk en naar je gedrag.
Expressieve aspect: Je vriend is betrokken bij je wel en wee en maakt zich zorgen.
Relationele aspect: Het betreft een gelijkwaardige relatie en je bent vrij om te doen wat je wilt met het advies.
Appellerende aspect: Het appèl is vooral goed op jezelf te passen.

 

Meer lezen over communicatie?

Ben je op zoek naar meer inspiratie over communicatie? Lees dan ook eens de volgende blogs:

Stem je communicatie af op je gesprekspartner

Goed luisteren: samenvatten

4 tips voor non-verbale communicatie

 

 

 

Meer lezen?

Ik post regelmatig blogs over persoonlijke effectiviteit en deze verstuur ik elke maand in een nieuwsbrief. Meld je aan via onderstaande knop.

Contact

Mail of bel me om een vrijblijvend kennismakingsgesprek in te plannen.

📧    coaching@patriciadewit.com
📱    +316 1223 8559
⛺️    Patricia de Wit Coaching
         Atalanta 64
         5121 MS Rijen
         Noord-Brabant, Nederland

📄    KVK: 61965812
📚    Algemene voorwaarden
🔒    Privacyverklaring

Nieuwsbrief

Mensen zijn op zoek naar persoonlijke effectiviteit. Het is een oerdrift in de mens zichzelf te willen ontwikkelen.

Vul je naam en email in en je wordt aangemeld voor deze maandelijkse nieuwsbrief over persoonlijke effectiviteit.