Systemisch werk en de familieopstelling

Systemisch werk, vooral bekend van de familieopstelling, is een coach methodiek die inzichtelijk maakt wat de invloed is van systemen op je gevoel, je denken en je handelen. Het kan gaan om verschillende soorten systemen zoals familiesystemen, vriendschapssystemen, organisatiesystemen. Een veel gebruikte methode in systemisch werk is de familieopstelling of de organisatieopstelling. Wat kan systemisch werk voor je betekenen?

 

Wat is een systeem?

Het woord “systeem” verwijst naar  een groep mensen die een bepaalde binding met elkaar hebben. Elke groep functioneert op unieke wijze en kent een eigen dynamiek. Systemisch werk is met name geïnteresseerd in de onderlinge verhoudingen van de groepsleden.

Het teamdoelmatigheidsmodel
In het bedrijfsleven wordt niet snel gesproken over een “systeem” maar wordt veel vaker het woord “team” gebruikt. Een team functioneert het beste als er helderheid is over allerlei zaken. Dit wordt verduidelijkt in het teamdoelmatigheidsmodel. In dit model zijn 4 niveaus gedefinieerd waarop duidelijkheid nodig is om een team goed te laten functioneren. Op het 1e niveau zijn dat de doelen, op het 2e niveau de rollen, op het 3e  niveau de werkafspraken en op het 4e  niveau zijn dat de onderlinge verhoudingen. Met name die onderlinge verhoudingen, het 4e niveau in het teamdoelmatigheismodel, heeft de interesse van de systemisch werker.

Systemisch werk gaat ervan uit dat patronen in ons gevoel, ons denken en ons handelen hun oorsprong hebben in een systeem. Vaak is dat het systeem waarin we zijn opgegroeid, ons familiesysteem. Ook andere systemen hebben de interesse van systemisch werk omdat ook daar patronen in ontstaan of tot uitdrukking in komen. Patronen hebben niet alleen met jou te maken maar ook met de positie en rol van anderen.

 

Drie basisprincipes

Binnen systemen hebben mensen een plek en een rol, ze geven en nemen en hebben plichten en rechten. Systemisch werk is gebaseerd op drie basisprincipes:

 

Basisprincipe 1: Er is een juiste plek voor iedereen
Volgens systemisch werk heeft iedereen een plek. Er is een ordening in het systeem. Deze plek wordt visueel gemaakt door te werken met (familie)opstellingen.

De familieopstelling
Een familieopstelling is een ruimtelijke uitbeelding van een familie. Hierbij wordt vaak gebruik gemaakt van levende representanten maar er kan ook gebruik gemaakt worden van playmobil-poppetjes of iets dergelijks. De plek waar de verschillende leden van de familie worden neergezet is veelzeggend en wordt daarna geanalyseerd.

Volgens systemisch werk heeft niet alleen iedereen een plek, maar is er ook een juiste plek, een plek waar je eigenlijk hoort. Zo hoort volgens het systemisch werk een ouder niet naast een kind te staan, een leidinggevende niet naast zijn medewerkers en het oudste kind hoort op de plek van het oudste kind te staan.

 

Basisprincipe 2: Bij elke plek horen rechten en plichten
Een systeem werkt alleen goed als je de rechten en plichten accepteert die horen bij de plek. Zo heb je als zoon het recht erbij te horen en de plicht je als zoon te gedragen.

 

Basisprincipe 3: Geven en nemen hoort in balans te zijn
In een systeem hoort het er eerlijk aan toe te gaan wat betreft geven en nemen. Dat betekent dat bij horizontale relaties (bijvoorbeeld broers en zussen of collega’s) het geven en nemen in balans hoort te zijn. Iedereen doet evenveel ‘vervelend’ werk en iedereen mag evenveel genieten. In een verticale relatie (bijvoorbeeld ouders ten opzichte van hun kinderen) hoort meer gegeven te worden dan dat er wordt genomen.

 

Verstoring

Een systeem kan verstoord raken doordat aan één van de basisprincipes niet wordt voldaan. Er is bijvoorbeeld geen evenwicht tussen geven en nemen als één van de kinderen alle last draagt voor het verzorgen van een zieke ouder. Of een leidinggevende pakt niet zijn rol als hij zichzelf naast zijn medewerkers positioneert.

Als een systeem verstoord raakt dan kan dat leiden tot inefficiënte patronen. Dit kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat je te hard gaat werken, te grote controle behoefte hebt of angst en schaamte voelt. Systemisch werk geeft – meestal door het maken van een familieopstelling – inzicht in de oorzaken. En inzicht geeft vaak acceptatie en lucht.

 

Meer lezen?

Ik post regelmatig blogs over persoonlijke effectiviteit en deze verstuur ik elke maand in een nieuwsbrief. Meld je aan via onderstaande knop.

Contact

Mail of bel me om een vrijblijvend kennismakingsgesprek in te plannen.

📧    coaching@patriciadewit.com
📱    +316 1223 8559
⛺️    Patricia de Wit Coaching
         Atalanta 64
         5121 MS Rijen
         Noord-Brabant, Nederland

📄    KVK: 61965812
📚    Algemene voorwaarden
🔒    Privacyverklaring

Nieuwsbrief

Mensen zijn op zoek naar persoonlijke effectiviteit. Het is een oerdrift in de mens zichzelf te willen ontwikkelen.

Vul je naam en email in en je wordt aangemeld voor deze maandelijkse nieuwsbrief over persoonlijke effectiviteit.